Oszczędzanie

Jak BFG chroni pieniądze na kontach i lokatach? Limit, wspólny rachunek i wypłata

Autor: Jacek GrudniewskiPublikacja: Aktualizacja:

Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) chroni środki na kontach i lokatach do równowartości 100 000 euro na jednego deponenta w jednym banku lub kasie objętych polskim systemem gwarantowania depozytów. Limit dotyczy łącznej kwoty objętych ochroną środków i należnych odsetek, a nie każdego rachunku osobno. W określonych sytuacjach osoby fizyczne korzystają z czasowo podwyższonej ochrony.

Najważniejsze informacje w skrócie

  • 100 000 euro - podstawowy limit na jednego deponenta w jednej instytucji, przeliczany na złote.
  • 7 dni roboczych - zasadniczy termin wypłaty od dnia spełnienia warunku gwarancji, z ustawowymi wyjątkami.
  • Rachunek wspólny - każdy współposiadacz ma własny limit, lecz przypisaną część wspólnego salda sumuje z innymi depozytami w tym banku.
  • Jednoosobowa działalność gospodarcza - środki firmowe i prywatne tej samej osoby w jednym banku podlegają jednemu limitowi.
  • Środki szczególnego pochodzenia - w przypadkach przewidzianych ustawą możliwa jest ochrona wyższa niż 100 000 euro.
  • System gwarantowania - decyduje instytucja będąca stroną umowy, nie nazwa marki lub aplikacji.

Które banki i rachunki są objęte gwarancjami BFG?

Polski system gwarantowania depozytów obejmuje banki krajowe, z wyjątkiem Banku Gospodarstwa Krajowego i banków hipotecznych, oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK). Obejmuje także oddziały banków z państw trzecich, czyli spoza Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), w zakresie, w jakim system państwa siedziby banku nie zapewnia wypłaty środków gwarantowanych w granicach określonych w polskiej ustawie.

Oddziały banków z innych państw UE i EOG działające w Polsce nie korzystają z gwarancji BFG. Ich depozyty chroni system państwa siedziby banku. W UE podstawowy limit wynosi 100 000 euro lub równowartość tej kwoty w walucie krajowej. Polski język aplikacji, marka handlowa czy krajowy numer rachunku nie przesądzają o właściwym systemie gwarantowania.

Gwarancje obejmują między innymi kwalifikujące się środki na kontach osobistych, oszczędnościowych, firmowych i lokatach. Znaczenie ma zarówno rodzaj należności, jak i status deponenta. Ochrona nie obejmuje wszystkich podmiotów: wyłączone są na przykład środki należące do NBP, innych banków, niektórych instytucji finansowych, zakładów ubezpieczeń, funduszy inwestycyjnych oraz jednostek samorządu terytorialnego. Pełny katalog zawiera art. 22 ustawy o BFG.

Przed wpłaceniem większej kwoty:

  1. Ustal pełną nazwę banku lub kasy, z którą zawierasz umowę.
  2. Sprawdź instytucję na oficjalnej liście podmiotów objętych gwarancjami BFG.
  3. Przeczytaj arkusz informacyjny dla deponentów, wskazujący właściwy system i limit gwarancji.

Dwie marki tego samego banku oznaczają jeden limit dla danego deponenta. Przykładem są konta Inteligo i PKO Banku Polskiego: obie marki obsługuje PKO Bank Polski, dlatego zgromadzone w nich depozyty jednej osoby sumuje się do wspólnego limitu. Potwierdza to oficjalna informacja Inteligo. Dwa odrębne banki mają natomiast osobne limity, nawet jeśli należą do jednej grupy kapitałowej. W ustaleniu tożsamości instytucji pomaga sprawdzenie banku w rejestrach KNF.

Ile pieniędzy chroni BFG i jak obliczyć limit?

Do podstawowego limitu sumuje się środki i należności jednego deponenta w danym banku lub kasie: na rachunkach osobistych, oszczędnościowych, lokatach i innych rachunkach objętych ustawą, a także jego udział w rachunkach wspólnych. Uwzględnia się odsetki naliczone zgodnie z umową na początek dnia spełnienia warunku gwarancji, niezależnie od tego, czy termin ich wypłaty już nastąpił.

Przykład dla jednej osoby w jednym banku - równowartości w euro
Pozycja Kwota
Rachunek osobisty 20 000 euro
Lokata terminowa 50 000 euro
Konto oszczędnościowe 35 000 euro
Naliczone odsetki 1 000 euro
Łączna kwota 106 000 euro
Podstawowy limit 100 000 euro
Kwota ponad podstawowy limit 6 000 euro

W przykładzie równowartość 100 000 euro mieści się w podstawowej gwarancji, a 6 000 euro ją przekracza. Założono brak przesłanek do ochrony szczególnej. Otwarcie kolejnej lokaty w tym samym banku nie zwiększy limitu.

Limit 100 000 euro i depozyty walutowe przelicza się według odmiennych zasad. Do wyznaczenia równowartości limitu w złotych stosuje się średni kurs euro NBP z dnia spełnienia warunku gwarancji. Środki w walutach obcych przelicza się na złote według kursu stosowanego do ustalenia stanu ksiąg rachunkowych banku lub kasy na ten dzień. BFG wypłaca gwarantowane środki w złotych.

Przy rozdzielaniu oszczędności między bankami pozostaw margines na przyszłe odsetki i zmiany kursów walut. Kurs użyty dziś do symulacji nie przesądza o kwocie limitu w dniu ewentualnej wypłaty.

Jak działa BFG przy rachunku wspólnym, JDG i spółce?

Rachunek wspólny małżonków i innych współposiadaczy

Każdy współposiadacz jest odrębnym deponentem. Saldo rachunku wspólnego dzieli się zgodnie z udziałami określonymi w umowie, a gdy nie są wskazane - na części równe. Przypisaną część środków dodaje się do pozostałych depozytów tej samej osoby w danym banku.

Przykład: na wspólnym rachunku znajduje się równowartość 160 000 euro, a udziały wynoszą po 50%. Każdej osobie przypada po 80 000 euro. Jeśli jedna z nich ma w tym samym banku dodatkowo lokatę odpowiadającą 30 000 euro, jej łączna kwota wynosi 110 000 euro, czyli przekracza podstawowy limit o 10 000 euro. Drugi współposiadacz mieści się w swoim limicie, jeśli nie ma w banku innych środków.

Pełnomocnik rachunku nie uzyskuje własnego limitu tylko dlatego, że może wykonywać na nim operacje. Ochrona zależy od tego, komu przysługuje należność wobec banku.

Czy dziecko ma własny limit BFG?

Tak. Małoletni będący posiadaczem rachunku jest odrębnym deponentem, dlatego jego środki nie są automatycznie sumowane z depozytami rodzica. Decydują postanowienia umowy i status posiadacza rachunku, a nie nazwa produktu „dla dziecka”.

JDG i rachunek prywatny

Jednoosobowa działalność gospodarcza nie jest odrębną od właściciela osobą. Jeżeli ta sama osoba ma 250 000 zł na rachunku prywatnym i 230 000 zł na rachunku JDG w jednym banku, do obliczenia gwarancji przyjmuje się łącznie 480 000 zł. Nie przysługują jej dwa podstawowe limity.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z o.o. jest odrębnym podmiotem od wspólnika, dlatego jej kwalifikujące się środki na rachunku bankowym podlegają osobnemu limitowi. Zasada ta nie znosi ustawowych wyłączeń dotyczących określonych kategorii podmiotów.

Kiedy BFG może zagwarantować więcej niż 100 000 euro?

W określonych sytuacjach środki deponenta będącego osobą fizyczną korzystają z dodatkowej, czasowej ochrony. Dotyczy to pieniędzy, które wpłynęły na rachunek nie wcześniej niż trzy miesiące przed dniem spełnienia warunku gwarancji, albo należności powstałych w tym okresie, pochodzących ze źródeł wskazanych w ustawie. Wypłata ponad podstawowy limit wymaga wniosku.

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie dane.

Szczególna ochrona środków osób fizycznych
Pochodzenie środków Zakres gwarancji Co może potwierdzać uprawnienie?
Sprzedaż określonej nieruchomości mieszkalnej lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego poza działalnością gospodarczą; spadek, zapis, zachowek; podział majątku po ustaniu wspólności małżeńskiej Łączna ochrona do równowartości 200 000 euro, na warunkach ustawowych Akt notarialny, postanowienie lub akt poświadczenia dziedziczenia, orzeczenie albo umowa oraz potwierdzenie wpływu środków
Określone w ustawie wypłaty z ubezpieczenia na życie lub NNW oraz wskazane odprawy Łączna ochrona do równowartości 200 000 euro, na warunkach ustawowych Dokument przyznania lub wypłaty świadczenia oraz potwierdzenie wpływu
Odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przestępstwem, zadośćuczynienie za krzywdę lub świadczenie określone w art. 552 Kodeksu postępowania karnego Pełna gwarancja środków z tego tytułu, przy spełnieniu warunków ustawowych Dokument potwierdzający podstawę prawną świadczenia i jego otrzymanie

W pierwszych dwóch kategoriach kwotę szczególnej ochrony ustala się jako różnicę pomiędzy równowartością 200 000 euro a sumą pozostałych środków deponenta, którą przy tym obliczeniu uwzględnia się najwyżej do równowartości 100 000 euro. Nie jest to dodatkowe 200 000 euro ponad podstawowy limit.

Przykład po sprzedaży mieszkania: osoba ma równowartość 80 000 euro zwykłych oszczędności i otrzymuje 150 000 euro z kwalifikującej się sprzedaży mieszkania. Przy spełnieniu pozostałych warunków 120 000 euro ze sprzedaży mieści się w szczególnej ochronie (200 000 - 80 000). Łącznie gwarantowane jest 200 000 euro, a 30 000 euro pozostaje poza ochroną.

Nie każda sprzedaż nieruchomości uprawnia do podwyższonej gwarancji. Sprzedaż samej niezabudowanej działki albo lokalu użytkowego nie należy do wskazanych w ustawie tytułów. Wyjątkiem jest grunt lub udział w gruncie związany z kwalifikującym się lokalem mieszkalnym. Ochrona szczególna nie obejmuje sprzedaży dokonanej w ramach działalności gospodarczej. Zwykła darowizna pieniędzy nie daje tego uprawnienia. Pełna gwarancja określonych odszkodowań dotyczy środków z tych tytułów, a nie całego salda rachunku.

Wniosek o wypłatę ponad podstawowy limit wymaga wykazania pochodzenia środków oraz spełnienia przesłanek ustawowych. Zachowaj dokument będący podstawą otrzymania pieniędzy i potwierdzenie daty wpływu. Szczegółowy wykaz uprawnionych wpływów znajduje się w informacjach BFG o wysokości gwarancji.

Jak BFG wypłaca pieniądze i co dzieje się z nadwyżką?

BFG co do zasady zapewnia wypłatę gwarantowanych środków w ciągu siedmiu dni roboczych od dnia spełnienia warunku gwarancji. Nie liczy się go od awarii aplikacji, opóźnienia przelewu ani samej wiadomości o problemach banku.

Kiedy powstaje obowiązek wypłaty? W przypadku banku krajowego warunek gwarancji zostaje spełniony, gdy KNF zawiesi jego działalność, ustanowi zarząd komisaryczny (o ile nie ustanowiono go wcześniej) i złoży do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości. Następuje to również wtedy, gdy BFG złoży wniosek o upadłość banku w związku z przymusową restrukturyzacją. W przypadku SKOK odpowiednie zasady dotyczą zawieszenia działalności kasy, ustanowienia zarządcy komisarycznego i wniosku o upadłość. Szczegóły wyjaśnia BFG w informacji o dniu spełnienia warunku gwarancji.

  1. Standardowa wypłata - sprawdź komunikat BFG dotyczący instytucji prowadzącej wypłaty, terminu i sposobu odbioru. Zasadniczo nie składa się osobnego wniosku o ustalenie podstawowej kwoty gwarantowanej; konieczna może być weryfikacja tożsamości.
  2. Ochrona ponad 100 000 euro - złóż odrębny wniosek do BFG i przedstaw dokumenty potwierdzające prawo do szczególnej ochrony. Do tej procedury nie stosuje się automatycznie zwykłego siedmiodniowego terminu.
  3. Kwota nieobjęta gwarancją - zachowujesz wierzytelność wobec banku lub kasy. Po ogłoszeniu upadłości możliwość odzyskania pieniędzy zależy od przebiegu postępowania i może wymagać zgłoszenia wierzytelności syndykowi.

Ustawowe wyjątki od podstawowego terminu wypłaty obejmują między innymi uzasadnione wątpliwości dotyczące danych deponenta lub prawa do środków, spór sądowy, niektóre rachunki emerytalne i środki objęte podwyższonym limitem.

Jeżeli nie odbierzesz pieniędzy od razu, roszczenie z tytułu gwarancji przedawnia się z końcem roku, w którym upływa pięć lat od dnia spełnienia warunku gwarancji (art. 24 ust. 8 ustawy o BFG w związku z art. 118 Kodeksu cywilnego). Po zakończeniu wypłat przez wskazany podmiot można dochodzić wypłaty bezpośrednio w BFG według obowiązującej procedury. Odzyskanie niegwarantowanej nadwyżki w upadłości nie jest pewne.

Czy przymusowa restrukturyzacja zawsze oznacza wypłatę BFG?

Nie. Przymusowa restrukturyzacja nie musi oznaczać spełnienia warunku gwarancji. BFG może przenieść depozyty do innej instytucji, aby klienci zachowali dostęp do pieniędzy. Przykładem jest przeniesienie depozytów Idea Banku do Banku Pekao w styczniu 2021 r. Przeniesienie rachunków i wypłata środków gwarantowanych są różnymi procedurami.

Informacje o uruchomionych wypłatach publikowane są na stronie BFG dotyczącej procedur wypłat. Nie przekazuj nikomu haseł ani kodów autoryzacyjnych w zamian za obietnicę przyspieszenia wypłaty. Sprawdź również jak rozpoznać fałszywy kontakt z banku.

Czy połączenie dwóch banków zmienia limit BFG?

Tak. Po połączeniu dwóch odrębnych banków środki jednego deponenta w powstałym banku podlegają jednemu podstawowemu limitowi 100 000 euro. Przykładowo dwa salda odpowiadające po 80 000 euro, wcześniej ulokowane w osobnych bankach, po ich połączeniu mogą dać sumę 160 000 euro w jednej instytucji.

Banki mają obowiązek poinformować klientów o planowanym połączeniu co najmniej miesiąc wcześniej, chyba że KNF wyznaczy krótszy termin. W przypadku połączenia banków środki przekraczające po połączeniu limit można, na zasadach ustawowych, wycofać w ciągu trzech miesięcy od powiadomienia o planowanym połączeniu bez opłat i utraty naliczonych odsetek. Odpowiednie regulacje dotyczą także innych zdarzeń, m.in. przejęć banków; dla kas przewidziano odrębne szczegóły. Zobacz wyjaśnienie BFG dotyczące połączeń.

Jakich produktów finansowych BFG nie chroni?

Ochrona zależy od rodzaju umowy i od instytucji zobowiązanej do zwrotu pieniędzy. Nie każdy produkt oferowany w aplikacji banku jest depozytem objętym gwarancjami BFG.

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie dane.

Depozyty i inne produkty - co obejmuje BFG?
Produkt Ochrona BFG Co warto sprawdzić?
Konto bankowe i lokata Tak, gdy depozyt i deponent spełniają warunki ustawowe Instytucja prowadząca rachunek, suma sald i właściwy system
Lokata strukturyzowana będąca depozytem bankowym Kapitał tak, do limitu; odsetki pod dodatkowymi warunkami Czy odsetki są należne i kiedy ustalono ich wysokość
Jednostki funduszy, akcje i obligacje Nie jako depozyty BFG Emitent, ryzyko inwestycji i ewentualne odrębne mechanizmy ochrony
Polisa sprzedawana przez bank Nie jako depozyt BFG Zakład ubezpieczeń i zakres świadczeń z polisy
Pieniądz elektroniczny w portfelu płatniczym Nie jest sam w sobie depozytem objętym BFG Status dostawcy i zasady zabezpieczenia powierzonych środków
Udziały, wpisowe i wkłady członkowskie w SKOK lub banku spółdzielczym Nie są gwarantowanymi depozytami Odróżnienie wpłat członkowskich od salda rachunku

W przypadku lokaty strukturyzowanej odsetki podlegają gwarancji tylko wtedy, gdy są należne zgodnie z umową, a dzień lub okres ustalenia ich wysokości przypada przed dniem spełnienia warunku gwarancji. BFG nie jest też ubezpieczeniem od oszustw ani nie zastępuje procedury reklamacji nieautoryzowanej transakcji.

Przykładowo bank może oferować połączenie lokaty z inwestycją w fundusz. Część depozytowa podlega zasadom gwarantowania BFG, jeżeli spełnia warunki ustawowe. Jednostki uczestnictwa funduszu nie są depozytem bankowym, więc gwarancje BFG ich nie obejmują.

Mieszkaniowy rachunek powierniczy: środki przypisane nabywcy mieszkania lub domu podlegają szczególnym zasadom. Gdy bank prowadzący rachunek upadnie, część środków nieobjęta BFG może, po spełnieniu ustawowych warunków, podlegać ochronie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego. Nie należy utożsamiać obu funduszy. Więcej informacji podaje DFG.

Przed wyborem produktu oszczędnościowego porównaj także konto oszczędnościowe i lokatę, uwzględniając oprocentowanie, dostęp do środków i warunki umowy.

Jak samodzielnie sprawdzić bezpieczeństwo oszczędności?

Ustal, z iloma odrębnymi bankami zawierasz umowy i jakie kwoty przypadają na każdą osobę. Odrębność instytucji jest ważniejsza niż liczba kont, marek i aplikacji. Nie zakładaj również, że każdy produkt z nazwą banku korzysta z polskich gwarancji.

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie dane.

Najczęstsze sytuacje - jaki limit i system sprawdzić?
Sytuacja Co wynika dla deponenta?
Dwie różne marki jednego banku Jeden łączny podstawowy limit na osobę
Dwa odrębne banki należące do tej samej grupy Odrębny limit w każdej instytucji
Oddział banku z siedzibą w innym państwie UE lub EOG Gwarancje systemu państwa macierzystego, a nie BFG
Oddział banku z państwa trzeciego (spoza UE i EOG) System państwa macierzystego oraz uzupełniająca ochrona BFG w zakresie określonym ustawą
Rachunek osobisty i rachunek JDG tej samej osoby W jednym banku środki sumują się do jednego limitu
Środki z kwalifikującej się sprzedaży mieszkania Możliwa ochrona szczególna zależna od pochodzenia, terminu i dokumentów

Lista kontrolna przed zdeponowaniem większej kwoty

Porównaj dostępne lokaty i warunki oszczędzania

FAQ - najczęstsze pytania o gwarancje BFG

Czy BFG gwarantuje 100 000 euro na każdą lokatę?

Nie. Jeden podstawowy limit obejmuje łącznie kwalifikujące się środki i należności tej samej osoby w danym banku lub kasie, niezależnie od liczby rachunków.

Czy rachunek wspólny dwóch osób ma limit 200 000 euro?

Każda osoba ma swój limit 100 000 euro, ale udział we wspólnym rachunku sumuje się z jej innymi depozytami w tej instytucji. Łączne 200 000 euro nie przysługuje automatycznie na każde wspólne konto.

Czy JDG ma oddzielny limit BFG?

Nie. W jednym banku środki na koncie osobistym i rachunku JDG tego samego przedsiębiorcy sumują się do jednego podstawowego limitu.

Czy lokata w euro podlega gwarancji BFG?

Tak, jeżeli jest depozytem objętym polskim systemem gwarantowania. Gwarantowana kwota jest wypłacana w złotych, a sposób przeliczenia waluty określa ustawa.

Czy po sprzedaży mieszkania gwarancja wzrasta do 200 000 euro?

Może wzrosnąć do łącznej równowartości 200 000 euro, jeśli transakcja i otrzymanie środków spełniają warunki ustawowe. To nie jest gwarancja 300 000 euro ani automatyczny skutek każdej sprzedaży.

W jakim terminie BFG wypłaca pieniądze?

Co do zasady w ciągu siedmiu dni roboczych od spełnienia warunku gwarancji. Dla określonych sytuacji ustawa przewiduje wyjątki.

Co dzieje się z pieniędzmi ponad limit BFG?

Niegwarantowana część stanowi wierzytelność wobec banku lub kasy. Jej odzyskanie w postępowaniu upadłościowym może trwać długo i nie jest zapewnione.

Źródła i podstawa prawna

Autor: Jacek Grudniewski. Zasady opracowywania treści i finansowania serwisu. Zgłoś błąd w artykule.

Porównaj dostępne możliwości

Zobacz lokaty i porównaj warunki

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz